Print Pages

Access Page via Rule

Track Page Visit

Visited Pages JQuery

Navigatie Hoofdstuk II Hoofdstuk I Hoofdstuk II Hoofdstuk III Hoofdstuk IV Hoofdstuk V Hoofdstuk VI
Navigatie HII tablet I II III IV V VI
Navigatie Hoofdstuk 2 Mobiel I II III IV V VI

Datamanagementplanning

"Give me six hours to chop down a tree and I will spend the first hour sharpening the axe."
- Abraham Lincoln

   Hoofdlijnen

Datamanagementplanning is het gestructureerd nadenken over de onderzoeksdata die je gaat verzamelen. Welk type onderzoeksdata brengt het onderzoeksproject voort? In welk formaat? Hoe sla je ze op en op welke manier zijn de data toegankelijk? Door in een vroeg stadium over dit soort vragen(1) na te denken en je antwoorden te documenteren, voorkom je als onderzoeker problemen in de toekomst.

Eén van de manieren om gestructureerd na te denken over je dataverzamelingsproces is met behulp van een format: een datamanagementplan (DMP). Dit soort formats bestaat in vele soorten en maten, afhankelijk van onderzoeksdiscipline, eisen van de subsidieverstrekker en lokale initiatieven. 

Een datamanagementplan kan op zichzelf staan. Het helpt een onderzoeker de risico's te inventariseren ten aanzien van het beheer van onderzoeksdata gedurende het hele onderzoeksproces. Omdat niet alles vooraf te voorzien is, is het aan te raden om het DMP als een "levend document" periodiek te herzien en nader in te vullen.

Daarnaast verwachten subsidieverstrekkers steeds vaker dat een DMP onderdeel uitmaakt van de projectaanvraag. In het onderzoeksvoorstel staat dan een zogeheten dataparagraaf of het heeft een DMP als bijlage. De achterliggende drijfveer van onderzoeksfinanciers is het promoten van open access tot onderzoeksdata. Zij zijn van mening dat onderzoeksdata, geproduceerd in het kader van een publiek gefinancierd onderzoeksproject, vrij beschikbaar moeten zijn voor hergebruik en verificatie. Recente gevallen van datamanipulatie en vervalsing benadrukken het belang van toegang tot de originele data. 

In het filmpje hieronder zetten we voor je op een rijtje wat een datamanagementplan is, wat de voordelen ervan zijn en krijg je een voorbeeld te zien van een format en een ingevuld DMP. 


RDNL-Video over het wat, waarom en hoe van datamanagementplanning;
zet op HD-kwaliteit voor de beste kijkervaring.

     Cases eisen onderzoeksfinanciers 

Hieronder vind je enkele voorbeelden van onderzoeksfinanciers en hun eisen aan een datamanagementplan of een dataparagraaf. Doorgaans verstrekken deze instellingen deze informatie rechtstreeks aan onderzoekers, maar als data supporter kun je er vragen van onderzoekers over verwachten.

KNAW

KNAW

De Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) stelt dat(2) in het onderzoeksplan van elk nieuw te starten onderzoeksproject een dataparagraaf opgenomen moet worden. 

In de handreiking dataparagraaf van KNAW(3) staat overzichtelijk wat er in een dataparagraaf komt te staan.

Daarnaast kent KNAW een handvat voor het opstellen van een datanotitie.(4) Het is een document dat de instituutsspecifieke invulling van het KNAW-beleid voor open access en digitale duurzaamheid van onderzoeksdata beschrijft.

NWO

NWO

NWO, de grootste onderzoeksfinancier in Nederland, heeft haar beleid ten aanzien van onderzoeksdata in 2011 aangescherpt. Data die voortvloeien uit door NWO gefinancierd onderzoek zijn mede-eigendom(5) van NWO: 'Bij databestanden worden NWO en de kennisinstelling waar het onderzoek is uitgevoerd, tezamen beschouwd als de "producent van de databank" zoals bedoeld in de Databankenwet'. De onderzoeksfinancier wil op deze manier het hergebruik van onderzoeksdata bevorderen.

Eén van de voorwaarden(6) voor het verkrijgen van een NWO-Groot- of -Middelgrootsubsidie binnen o.a. het programma Maatschappij- en Gedragswetenschappen (MaGW), is dat bij aanvang van het onderzoek een datacontract(7) wordt afgesloten waarin afspraken worden gemaakt over het archiveren en beschikbaar stellen van de onderzoeksdata na afloop van het project.

Wageningen Universiteit

Wageningen Universiteit

Wageningen Universiteit verplicht haar leerstoelgroepen en PhD's per 1 april 2014 over een datamanagementplan te beschikken.(8)

Horizon 2020

Horizon 2020

Horizon 2020(9) is het nieuwe Europese financieringsprogramma voor onderzoek en innovatie. Met een voorgesteld budget van 80 miljard euro moet Horizon 2020 het voor onderzoekers en instellingen makkelijker maken om financiering te krijgen en om goede ideeën op de markt te brengen.

Binnen Horizon 2020 bestaat een pilot met betrekking tot open access tot onderzoeksdata. Deelnemende projecten zijn verplicht een datamanagementplan te leveren waarin staat welke data open zullen zijn.

Zie ook de 'Guidelines on data management in Horizon 2020'.(10)

National Science Foundation

National Science Foundation

De National Science Foundation (USA) kent sinds 18 januari 2011 de verplichting(11) dat onderzoeksvoorstellen een bijlage bevatten van niet meer dan twee pagina's die de titel 'Data Management Plan' draagt.

  Cases ingevulde DMP's

Hieronder vind je een aantal voorbeelden van ingevulde datamanagementplannen:  

  • Het DMP van het VIDI-project SPLITS (Splitting and Clustering Grammatical Information), toegekend aan de Universiteit Leiden, leerstoel Italiaanse taal en cultuur.(13)
  • Een ingevuld DMP van Lucie Vermeulen, PhD candidate at the Environmental Systems Analysis Group, Wageningen Universiteit.(14)
  • Het datamanagementplan van the Social and Organizational Psychology (SOP) department, Universiteit Utrecht.(15)
  • Meer voorbeelden via DCC(16) en Purdue.(17)

   De diepte in

  • In de publicaties 'Guide to Social Science Data Preparation and Archiving'(18) van de ICPSR en 'Preparing Data for Sharing; Guide to Social Science Data Archiving'(19) van DANS lees je over alle fases van het verzamelen tot en met het archiveren van sociaal-wetenschappelijke data. De publicatie is bedoeld om onderzoekers te helpen bij het beheren en documenteren van hun data en hen voor te bereiden op het deponeren van digitale gegevens in een data-archief of repository.

  • Er bestaan diverse DMP tools waarmee een onderzoeker via een soort webform geassisteerd wordt om zijn datamanagementplan te maken:
     
  • Het SURF-project 'Regie in de cloud' heeft aanbevelingen voor datamanagement opgeleverd.(22)

  • Purdue University’s Data Curation Profiles Toolkit(23) bevat dataprofielen van diverse vakgebieden. Dataprofielen zijn uitgebreider dan een DMP:

    "A Data Curation Profile is essentially an outline of the 'story' of a data set or collection, describing its origin and lifecycle within a research project."

    De dataprofielen worden verzameld met zogeheten data-interviews.(24)
    Voorbeelden van gepubliceerde profielen vind je hier.(25)

   Bronnen en verder lezen

Klik om te openen/sluiten

  1. Gesis. Research data management questions. Retrieved from www.gesis.org/fileadmin/upload/trainingcenter/images__documents/Research_data_management_questions.pdf
  2. KNAW. KNAW policy on open access and digital preservation. Retrieved from https://www.knaw.nl/en/topics/open-access-and-digital-preservation/open-access/policy?set_language=en
  3. KNAW. (2011). Handvat voor het opstellen van een data paragraaf. Retrieved from https://docs.google.com/file/d/0B9Ccd1URnalvNjJmNDgzNTQtYzZhNS00YTliLTk3ZjMtZDI5NGZmNjA2NWFl/edit?pli=1
  4. KNAW. (2011). Handvat voor het opstellen van een data notitie. Retrieved from https://docs.google.com/file/d/0B9Ccd1URnalvMjhjOGMzMjQtNjEyOC00NDI0LTgzYWYtNGY5Zjc3YTdiNTA0/edit?pli=1
  5. NWO. Regeling subsidieverlening. Retrieved from www.nwo.nl/documents/nwo/juridisch/regeling-subsidieverlening-nwo
  6. NWO. Investeringen NWO-middelgroot, maatschappij- en gedragswetenschappen. Retrieved from http://www.nwo.nl/financiering/onze-financieringsinstrumenten/nwo/investeringen-nwo-middelgroot/magw/investeringen-nwo-middelgroot.html
  7. KNAW. Investeringen NWO-middelgroot, datacontract informatiefolder. Retrieved from www.nwo.nl/documents/magw/investeringen-nwo-middelgroot---datacontract-informatiefolder
  8. Wageningen Universiteit. Data Management Plans. Retrieved from http://www.wageningenur.nl/web/file?uuid=3f974938-79a0-421f-b1ad-95eef49d777c&owner=c057b578-4a6a-4449-881b-17fff17e2f1a
  9. European Commission. Horizon 2020. Retrieved from http://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/
  10. European Commission. (2013). The EU Framework Programme for Research and Innovation. Horizon 2020. Guidelines on Data Management in Horizon 2020. Retrieved from ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/grants_manual/hi/oa_pilot/h2020-hi-oa-data-mgt_en.pdf
  11. National Science Foundation. Dissemination and Sharing of Research Results. NSF Data Sharing Policy. Retrieved from http://www.nsf.gov/bfa/dias/policy/dmp.jsp 
  12. n.v.t.
  13. Schoots, F.; Verhaar, P. (2011). Splitting and Clustering Grammatical Information (SPLITS). Data Management Plan. Retrieved from https://docs.google.com/file/d/0B9Ccd1URnalvYmEyNGU4MDQtZDk4MS00MDYyLWFlMDEtYWYwMTM2NzU2MzUx/edit?pli=1
  14. Vermeulen, L., (2013). Data management plan. Retrieved from http://www.wageningenur.nl/web/file?uuid=4c3b23ee-02ee-4819-b555-988c23deca44&owner=7e5add26-d3a7-4118-aed0-a55dbb7d892e
  15. Social and Organizational Psychology (SOP) department, Utrecht University. (2013, June). Data management plan of the Social and Organizational Psychology (SOP) department, Utrecht University. [draft version]. Retrieved from www.surf.nl/binaries/content/assets/surf/nl/kennisbank/2013/UU_Data+Management+Plan+SOP_DRAFT+June+2013_publ_def.pdf
  16. DCC. Data plan guidance and examples. Retrieved from www.dcc.ac.uk/resources/data-management-plans/guidance-examples
  17. Purdue University. Data Management Plan Examples. Retrieved from https://purr.purdue.edu/dmp/dmpexamples
  18. ICPSR. (2012). Guide to Social Science Data Preparation and Archiving. Retrieved from http://www.icpsr.umich.edu/files/ICPSR/access/dataprep.pdf
  19. DANS Data Guide 8. (2010). Preparing data for sharing. Guide for social science data archiving. Retrieved from http://dans.knaw.nl/nl/over/organisatie-beleid/publicaties/DANSpreparingdataforsharing.pdf
  20. DCC, DMP Online. Retrieved from https://dmponline.dcc.ac.uk/
  21. California Digital Library, DMP Tool. Retrieved from https://dmp.cdlib.org/
  22. SURF, (2013), Rapport Ervaringen en aanbevelingen datamanagement (Regie in de cloud). Retrieved from http://www.surf.nl/kennis-en-innovatie/kennisbank/2013/rapport-ervaringen-en-aanbevelingen-datamanagement-regie-in-de-cloud.html
  23. Purdue University, Institute of Museum and Library Services, D2Cs, Data curation profiles toolkit. Retrieved from datacurationprofiles.org
  24. Witt, M.; Carlson, R. (2007). Conducting a data interview. [epub]. Retrieved from http://docs.lib.purdue.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1092&context=lib_research
  25. Data Curation Profiles Directory. Retrieved from http://docs.lib.purdue.edu/dcp/about.html

Like · Dislike 1 ·  
Not rated yet. Be the first who rates this item!

marjan grootveld - http://bit.ly/1pc65s1 (Surfnet-wiki) is een inventarisatie van ruim vijftig DMP-sjablonen, in 2014 gemaakt door leden van de UKB-werkgroep.

2 years 10 months ago · 
Not rated yet. Be the first who rates this item!
I like maybeLike · 

Frank Jong - ik zie dat DANS ook deelneemt aan het Dataverse project (http://dataverse.org/). Daar is bij "Best Practices" ook een handige checklist en een template voor een DMP te vinden.

1 year 9 months ago · 
Not rated yet. Be the first who rates this item!
I like maybeLike ·