Wetenschappelijke integriteit

"Wetenschappelijke integriteit is een specifieke, aan de positie van onderzoeker gekoppelde gedragsnorm. Het gaat erom te handelen in overeenstemming met de waarden van de wetenschap, zoals waarheidsgetrouwheid, eerlijkheid en openheid in verslaglegging, ook als er niemand over de schouder van de onderzoeker meekijkt." - KNAW(1)

    Hoofdlijnen

Wetenschappelijke integriteit is een overkoepelende term voor de gedragsnormen waaraan een wetenschapper zich hoort te houden. Zorgen dat anderen een onderzoek kunnen valideren en reproduceren is een belangrijke invulling van deze normen. Maar hier kijken we naar de problematische kant. Er zijn grofweg drie manieren om wetenschappelijke integriteit te schenden:

  • Fabriceren.
    Fraude met onderzoeksdata. Het verzinnen en fabriceren van data.
  • Falsificeren.
    Manipuleren of met opzet verkeerd interpreteren van onderzoeksdata, bijvoorbeeld door negatieve uitkomsten weg te laten.
  • Plagiaat.
    Het stelen van andermans werk en/of het gebruiken van andermans ideeën zonder de bron te vermelden.

In een rapport 'Zorgvuldig en integer omgaan met wetenschappelijke onderzoeksgegevens'(1) bracht de KNAW advies uit over mogelijke verbeteringen in bestaande praktijken op het gebied van dataverzameling. De commissie:

Ook NWO scherpt eind 2013 haar beleid wetenschappelijke integriteit aan.(3) Als een onderzoeker begint met zijn onderzoek moet hij verklaren bekend te zijn met de gedragscode wetenschapsbeoefening van de VSNU.(4) Daarnaast richt NWO een meldpunt wetenschappelijke integriteit(5) op. 

Tegelijkertijd ontstaan er vanuit de onderzoeksgemeenschap zélf diverse bewegingen die staan voor reproducible research en die de 'drie demonen van de wetenschap'(6) willen bestrijden. Science in transition(7) bekijkt hierbij het wetenschappelijke functioneren in het licht van de publicatiedruk. Deze groep wetenschappers denkt dat een aanpassing van het wetenschappelijke systeem voorwaardelijk is voor o.a. wetenschappelijke integriteit.

In maart 2014 presenteren NWO, KNAW en VSNU een nieuw evaluatieprotocol(8) voor onderzoek. Het protocol legt de nadruk op kwaliteit en niet meer op productiviteit. Over wetenschappelijke integriteit wordt in het protocol het volgende gezegd:

"The assessment committee considers the research unit’s policy on research integrity and the way in which violations of such integrity are prevented. It is interested in how the unit deals with research data, data management and integrity, and in the extent to which an independent and critical pursuit of science is made possible within the unit."

Als een onderzoeker de principes van goed wetenschappelijk gedrag wil waarborgen, dan betekent dit dat hij de keuzes die daartoe leiden al inbakt in zijn onderzoeksontwerp en het datamanagementplan. De planfase is dé fase om je voor te bereiden op het doen van reproducible research

   Casus

De Erasmus Universiteit ontwikkelde het zogeheten dilemma game(9): een kaartspel met veel voorkomende dilemma's en verleidingen die onderzoekers kunnen afbrengen van het integriteitspad. Het is de bedoeling dat dit spel helpt om professionaliteit en integriteit als gesprekspunt op de agenda te zetten en levend te houden.

   Bronnen en verder lezen

Klik om te openen/sluiten
  1. KNAW. (2013). Zorgvuldig en integer omgaan met wetenschappelijke onderzoeksgegevens. Retrieved from https://www.knaw.nl/nl/actueel/publicaties/zorgvuldig-en-integer-omgaan-met-wetenschappelijke-onderzoeksgegevens
  2. DANS. (2012, September 21). Commissie Schuyt pleit voor toegang data. [news]. Retrieved from http://dans.knaw.nl/nl/actueel/nieuws/commissie-schuyt-pleit-voor-toegang-data
  3. NWO. (2013, December 3). NWO scherpt beleid wetenschappelijke integriteit aan. [news]. Retrieved from http://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2013/nwo-scherpt-beleid-wetenschappelijke-integriteit-aan.html
  4. VSNU. (2014). De Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening. Retrieved from http://www.vsnu.nl/files/documenten/Domeinen/Onderzoek/Code_wetenschapsbeoefening_2004_%282014%29.pdf
  5. NWO. Meldpunt wetenschappelijke integriteit. Retrieved from http://www.nwo.nl/beleid/wetenschappelijke+integriteit/meldpunt+wetenschappelijke+intregriteit
  6. Volkskrant. (2012, December 1). Drie demonen van de wetenschap. Retrieved from http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/3356500/2012/12/01/3-demonen-van-de-wetenschap.dhtml 
  7. Over Science in transistion. Retrieved from http://www.scienceintransition.nl/over-science-in-transition
  8. VSNU, KNAW, NWO. (2014, March 21).  Wetenschapsorganisaties presenteren nieuw evaluatieprotocol voor onderzoek. Retrieved from http://www.vsnu.nl/nieuws/nieuwsbericht/133-wetenschapsorganisaties-presenteren-nieuw-evaluatieprotocol-voor-onderzoek.html
  9. EUR. (2013). Dilemma Game: Professionalism and Integrity in Research. Retrieved from https://www.eur.nl/dilemmaspel

Verder lezen


botMessage_toctoc_comments_928